รู้จักสายไฟ VCT คืออะไร? ใช้งานด้านไหน? และมีประเภทใดบ้าง?

เทคนิคและความรู้24 กันยายน 2569

สายไฟ VCT ต่างจากสาย NYY ตรงที่ VCT ใช้ตัวนำทองแดงฝอย จึงอ่อนตัว โค้งงอได้ดี และทนการสั่นสะเทือน ทนแรงดัน 450/750V มีทั้งแบบ 1, 2, 3 และ 4 แกน ส่วน NYY มีเปลือกหุ้ม 2 ชั้นที่หนากว่า จึงนิยมใช้ฝังดินโดยตรงหรือร้อยท่อฝังดิน ถ้าต้องการฝังดินด้วยสาย VCT ควรเลือก VCT-G ที่มีสายดินรวมอยู่ในสาย

สายไฟ VCT คืออะไร

VCT คือ สายไฟฟ้าประเภทนึงที่ช่างไฟฟ้านิยมเลือกใช้ติดตามอาคาร (สายมอก. : Building Wire) ฉนวนและเปลือกมีส่วนประกอบจากพีวีซี มีตัวนำไฟฟ้ามาจากแกนทองแดง มีทั้งแบบ 1 แกน 2 แกน 3 แกน และ 4 แกน สามารถทนต่อรับแรงดันไฟฟ้าได้ 450/750V ทนอุณหภูมิได้ประมาณ 70 องศา

โครงสร้างของสายไฟ VCT

สายไฟ VCT มีตัวนำเป็นทองแดงฝอย (ตัวนำประเภท 5) ทำหน้าที่ส่งกระแสไฟฟ้า ขนาดตั้งแต่ 1–35 ตร.มม. ส่วนฉนวนทำหน้าที่ป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร สาย VCT ผลิตตามมาตรฐาน มอก. 11 เล่ม 101-2559

ข้อดีของสายไฟ VCT

สามารถใช้งานได้นาน มีความอ่อนตัว ทนต่อสภาพการสั่นสะเทือนได้ดี แต่สายไฟ VCT ธรรมดาไม่ควรนำไปฝังดินเพราะอาจก่อให้เกิดอันตรายได้ หากต้องการนำไปฝังดิน ควรใช้สายไฟ VCT-G ซึ่งเป็นสายไฟ VCT อีกประเภทที่มีการรวมสายดินลงไปด้วย ทำให้สามารถใช้งานฝังดินได้อย่างปลอดภัย

ประเภทของสาย VCT

สายไฟ VCT จะถูกแบ่งแยกประเภทดังนี้

แกนเดี่ยว หรือ 1 แกน มีขนาดตั้งแต่ 1–35 ตร.มม.
หลายแกน (2, 3 หรือ 4 แกน) มีขนาดตั้งแต่ 1–35 ตร.มม.
หลายแกนมีสายดิน (VCT-G: 2, 3 หรือ 4 แกนและสายดิน) มีขนาดตั้งแต่ 1–35 ตร.มม.

** สาย VCT ตาม มอก. 11 เล่ม 101-2559 มีขนาดตั้งแต่ 1–35 ตร.มม. สีฉนวนของแต่ละแกนเป็นดังนี้ (ตามสเปกผู้ผลิต เช่น Thai Yazaki)

สาย VCT แบบ 1 แกน : ไม่กำหนดสีฉนวน

สาย VCT แบบ 2 แกน : กำหนดสีฟ้าและสีน้ำตาล

สาย VCT แบบ 3 แกน : กำหนดสีน้ำตาล สำดำ และ สีเทา

สาย VCT แบบ 4 แกน : กำหนดสีฟ้า สีน้ำตาล สีดำ และสีเทา

สาย VCT แบบสายดิน 2 แกน : กำหนดสีเขียวแถบเหลือง สีฟ้า และสีน้ำตาล

สาย VCT แบบสายดิน 3 แกน : กำหนดสีเขียวแถบเหลือง สีน้ำตาล สีดำ และสีเทา

สายไฟ VCT ใช้เหมาะกับการใช้งานประเภทไหน?

นิยมนำไปเดินบนรางเคเบิล ร้อยท่อฝังดิน ฝังดินโดยตรงก็ได้ ร้อยท่อฝังผนังคอนกรีต ร้อยท่อเดินใต้ฝ้า เดินร้อนท่อเกาะฝ้า เดินในช่องเดินสาย เดินลอยในอากาศ เดินตีกิ๊บ เดินบนฉนวนลูกถ้วย เดินบนราง Cable Tray ม Catle Ladder (ถ้าเป็นสายใช้สายแกนเดี่ยวที่มีเปลือกต้องมีขนาดไม่ต่ำกว่า 25 sq.mm ขึ้นไปเท่านั้น แต่หากเป็นสายหลานแกนสามารถวางได้ทุกขนาด) เดินในราง Wireway

สายไฟฟ้าสามารถหมดอายุได้ หรือไม่

สำหรับใครที่ค่อนข้างเป็นกังวลกับอายุการใช้งานสายไฟว่า จะสามารถใช้งานได้นานหรือไม่? ต้องเปลี่ยนสายบ่อยๆ หรืแเปล่า? ต้องบอกว่า ไม้ต้องเป็นกังวลเลยครับ เพราะสายไฟ VCT มีความแข้งแรงทนทนสูง เพราะฉนวนเปลือกชั้นนอกที่ใช้หุ้มสายไฟฟ้ามีส่วนประกอบของพีวีซีซึ่งเป็นพลาสติกชนิดหนึ่งที่มีความแข็งแรงทนทาน เนื้อเหนียว ทนต่อสภาพอากาศได้ดีมากๆ ส่งผลให้อายุการใช้งานยาวนาน ไม่น้อยกว่า 15-20 ปี ยิ่งหากเป็นสายไฟแบบร้อยท่อด้วยแล้วอายุการใช้งานไม่ต่ำกว่า 30 ปีเลยทีเดียว

แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นการเลือกสายไฟก็มีความสำคัญมาก เพราะหากเลือกใช้งานไม่ถูกประเภท ไม่เหมาะกับการใช้งาน เช่น นำสายไฟไปตากแดดตากลม ถูกฝนบ่อยๆ หรือสายถูกกระแทก หรือขนาดไม่เหมาะสมต่อการใช้งาน สายไฟก็อาจจะมีอายุการใช้งานที่ต่ำไม่เกิน 10 ปี

สายไฟอ่อนต่างกับสายไฟแข็งอย่างไร?

สายอ่อน เป็นสายไฟที่มีแรงดันต่ำ มีความสามารถในการทนต่อแรงดันได้ไม่เกิน 750 โวลท์ ทนอุณหภูมิไม่เกิน 75 องศา ด้านในเป็นทองแดงฝอย มีหลายแบบทั้งแบบสายเดี่ยว, 2 แกน, 3 แกน และ 4 แกน ข้อดีคือ มีความยืดหยุ่นอ่อนตัวโค้งงอได้ดี สามารถนำไปใช้งานได้หลากหลาย

สายแข็ง เป็นสายไฟที่มีแรงดันต่ำเช่นกัน มีความสามารถในการทนแรงดันได้ไม่เกิน 750 โวลท์ ทนอุณหภูมิได้ 75 องศาเซล ภายในเป็นทองแดงเส้นใหญ่และฉนวนชั้นเดียวเป็น PVC โดยรวมแล้วสายไฟชนิดนี้จะค่อนข้างแข็ง ไม่มีความอ่อนตัว โค้งงอได้ยาก จึงไม่เหมาะกับงานที่ต้องใช้การปรับแต่งหรือโค้งงอบ่อยๆ เพราะอาจะเสี่ยงต่อกระแสไฟฟ้ารั่ว เป็นอันตรายต่อชีวิต เหมาะกับงานไฟที่ติดอยู่กับที่และต้องเป็นสถานที่แห้ง ไม่เปียกและไม่มีความชื้น

คำถามที่พบบ่อย

สายไฟ VCT คืออะไร

สายไฟ VCT คือสายไฟฟ้าแกนทองแดงฝอย ที่มีฉนวนและเปลือกเป็นพีวีซี มีทั้งแบบ 1, 2, 3 และ 4 แกน ทนแรงดันไฟฟ้าได้ 450/750V

สาย VCT มีกี่ประเภท

สาย VCT แบ่งได้ 3 ประเภท คือแกนเดี่ยว หลายแกน และหลายแกนมีสายดิน (VCT-G) แต่ละประเภทมีขนาดตั้งแต่ 1 ถึง 35 ตร.มม.

สาย VCT 2 แกน 3 แกน 4 แกน มีสีอะไรบ้าง

แบบ 2 แกนใช้สีฟ้าและน้ำตาล แบบ 3 แกนใช้สีน้ำตาล ดำ และเทา ส่วนแบบ 4 แกนใช้สีฟ้า น้ำตาล ดำ และเทา สีฉนวนเหล่านี้เป็นไปตามสเปกผู้ผลิต

สายไฟอ่อนกับสายไฟแข็งต่างกันอย่างไร

สายอ่อนด้านในเป็นทองแดงฝอย โค้งงอได้ดีและใช้งานได้หลากหลาย ส่วนสายแข็งด้านในเป็นทองแดงเส้นใหญ่ โค้งงอได้ยาก จึงเหมาะกับงานไฟที่ติดอยู่กับที่ในสถานที่แห้ง